Tour de Culture

Begin september 2013 werd bekend dat Leeuwarden - en niet Maastricht – Culturele Hoofdstad van Europa 2018 zou worden. De woorden van toenmalig burgemeester Hoes klonken strijdbaar: ”Wij gaan door!” Nu – twee jaar later – merk ik niets meer van die politieke ambitie en strijdbaarheid. Na de verkiezingen in 2014 ging het zelfs juist totaal de andere kant op. De coalitie van SPM, SP, D66, GroenLinks en VVD koos ervoor om te bezuinigen op cultuur via de weg van de minste weerstand. Nu wil ik weten of ambitie en strijdbaarheid nog aanwezig zijn in het culturele veld. Welke kansen ziet men hier voor de toekomst? Welke verbindingen kunnen er gelegd worden met steden in de Euregio? Hoe kan Maastricht een voedingsbodem bieden voor dans/muzikaal/theater/artistiek talent? Om hierachter te komen ga ik op een 'Tour de Culture' langs het culturele veld in Maastricht en hopelijk ook in de Euregio.

In mijn 'Tour de Culture' wil ik het culturele veld in al zijn diversiteit ontdekken. Daarvoor zal ik zoveel mogelijk cultuurinstellingen, verenigingen en individuele cultuurmakers benaderen. Elk gesprek breng ik zelf in beeld met een foto en hun centrale boodschap aan Maastricht. Zo is mijn 'Tour de Culture' niet alleen mijn ontdekkingstocht, maar geeft het ook een inkijkje in het diverse culturele veld.

Er zijn vast mensen die ik over het hoofd zie. Als jij vindt dat ik met jou in gesprek moet gaan, neem dan met mij contact op per e-mail: a.vanlune@gmail.com.

In ieder geval kijk ik enorm uit naar de gesprekken waarvan ik hoop dat ze zullen enthousiasmeren, tot de verbeelding spreken en nieuwsgierig maken.

Permanente plek voor regenboogzebrapad in Maastricht!

Roze Zaterdag in Maastricht was succesvol en heeft nog nooit zo’n positieve aandacht gehad en van zoveel kanten steun gekregen als dit jaar. Regenboogvlaggen wapperden op het stadhuis en in tal van straten in de stad, er was de tentoonstelling “Gijsen, flikker op!” en een TV documentaire over die eerste roze demonstratie in Limburg, financiële steun van gemeente en provincie, een vrolijk regenboog ‘zebrapad’ op het Vrijthof, veel sponsoring en medewerking van alle kanten, en het feestelijke roze lint werd soepel en vakkundig doorgeknipt door de burgemeester zelf. Iemand nog iets te klagen? Nee toch?

Het was intussen wel vrijwel de laatste officiële daad van de burgemeester. Weet u zeker dat als de keurig hetero getrouwde burgervader had zitten zoenen met een frisse jonge dame er net zo veel commotie was ontstaan? Als u uit een voor homoseksuelen niet zo fijn land als Rusland voor politiek asiel naar Nederland bent gevlucht, denkt u dan dat u hier met open armen wordt ontvangen? U weet dat u als homo niet in Iran, Saoedi-Arabië of de Islamitische Staat wil wonen. Maar weet u hoeveel openlijk homoseksuele voetballers er in Nederland spelen, in het betaald voetbal of bij de amateurs? Net zo veel als er homoseksuele leerlingen zijn op de middelbare school? Of op de werkvloer?

Moet iedereen dan weet hebben van zo’n privé zaak als seksualiteit? Nee, een en ander speelt zich achter de voordeur, ja zelfs achter de slaapkamerdeur af. Ien Dales, voormalig minister van Binnenlandse Zaken, had weliswaar een relatie met de vrouwelijke burgemeester van Haarlem, maar wenste het daar níet over te hebben. Onno Hoes dacht in een andere tijd te leven, maar had buiten de undercover TV reporter gerekend. Niemand heeft er iets mee te maken, toch vindt iedereen er wat van en wil er zich maar wat graag mee bemoeien!

We zijn van ver gekomen: nu kunnen homoseksuelen trouwen, kinderen adopteren of bij hun dood gewoon alles nalaten aan hun vrouw of man. Niet alleen in het progressieve Nederland, maar al heeft ‘t even geduurd ook in zulke niet zo vooruitstrevende landen als Frankrijk, Spanje, Ierland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten is trouwen voor homo’s en lesbiennes nu mogelijk. (Oh ja, hier net over de grens in Duitsland trouwens niet.)

Op Roze Zaterdag was zoals altijd de meest gehoorde vraag in regionale en plaatselijke kranten en tv zenders dan ook: ‘is dat nou nog nodig?’ Want het lijkt toch allemaal zo vanzelfsprekend. Zo gewoon en zo onomkeerbaar dat er een ernstige roze metaalmoeheid is opgetreden, onverschilligheid zelfs: laat die homo’s maar een feestje houden ….

Nu is het feestje voorbij, zijn de regenboogvlaggen op het stadhuis gestreken en ligt het zebrapad er stilletjes bij te verkleuren. Toegegeven, het is “maar” een symbool en het mag ook nog het hele jaar blijven liggen, maar van wat voor aandacht van de stad voor – pak ‘m beet – 7 à 10% van haar bevolking getuigt zo’n vervagend symbool? En dan hebben we het niet over de aandacht tijdens die Roze Zaterdag, maar juist die voor de rest van het jaar en de tijden daarna.

Als dat zebrapad er nou eens – beetje fris bijgeschilderd, graag – zou blijven liggen, niet tot het eind van het jaar, maar zoals alle zebrapaden, gewoon voor altijd? Als symbool voor de aandacht voor deze minderheid, voor alle minderheden, als symbool van de tolerantie van Maastricht, van Nederland en als waarschuwing dat dat - elders maar ook hier – niet vanzelf gaat. En – ook al mag dat niet van de verkeerswetgeving – dan graag net als in Utrecht in regenboogkleuren gewoon dwars geschilderd zoals alle andere zebrapaden binnen de gemeentegrenzen.

Roos-Marie Bal, voorzitter bestuur KCEM Maastricht-Heuvelland
Liesbeth van Binnebeke, stafjurist rechtbank Limburg/COC regenboogambassadeur Maastricht-Heuvelland
Luca Duppen, President LGBT Maastricht
Maria Essers, voorzitter buurtplatform Argus
Geert Lamers, directeur RTV Maastricht
Antoine van Lune, burger-niet-raadslid PvdA
Patrick van der Pas, belangenbehartiger LGBTQI Community
Richard Schoffeleers, gemeenteraadslid D66
Wim Smeets, artistiek directeur Muziekgieterij
Mark Toemen, directeur Living Maastricht
Paul Westerneng, voormalig voorzitter COC Zuid-Limburg

Dit opiniestuk is op zaterdag 18 juli 2015 gepubliceerd in Dagblad de Limbuger regio editie Maastricht.

Het aantal betaalbare huurwoningen staat onder druk

Ik maak mij zorgen, want in toenemende mate dreigen er te weinig betaalbare huurwoningen over te blijven in Maastricht. Om dit te voorkomen is nu actie nodig van gemeente en corporaties.

In 2010 waarschuwde het RIGO (Research Instituut Gebouwde Omgeving) tijdens een hoorzitting over volkshuisvesting van de gemeenteraad voor een tekort aan betaalbare huurwoningen. Ze deed dat naar aanleiding van het voornemen van woningcorporatie Servatius om 100 woningen per jaar te gaan verkopen. Sindsdien is Servatius met een ambitieus verkoopprogramma gestart en verkoopt nu een paar honderd woningen per jaar. Tegelijkertijd verkopen ook Maasvallei en Woonpunt in hoog tempo woningen.

In zijn brief van afgelopen december bevestigt wethouder Gerdo van Grootheest dat de waarschuwing van het RIGO inmiddels werkelijkheid is geworden en meldt hij een tekort van 750 betaalbare huurwoningen. Ook de provincie Limburg waarschuwt eind 2014 dat de vraag naar goedkope eengezinswoningen groter is dan het aanbod. Bovendien verwacht de gemeente dat het aantal huishoudens de komende jaren zal toenemen.

En dat heeft gevolgen: in Maastricht groeit de wachtlijst voor een sociale huurwoning.

Dit tekort aan betaalbare huurwoningen is niet alleen ontstaan door het buitensporige verkoopbeleid, maar is ook het gevolg van het verhuurbeleid van de corporaties. De huurverhogingen van de Maastrichtse corporaties zijn aantoonbaar hoger dan het landelijke gemiddelde. En als een woning leegkomt en niet wordt verkocht, wordt een woning met een fors hogere maandhuur aan woningzoekenden aangeboden.

Het is een Maastrichts probleem dat ook veroorzaakt wordt door landelijk beleid, want de ontwikkelingen worden versterkt door de verhuurdersheffing van het kabinet. Dit heeft als gevolg dat alleen al de afgelopen 2 jaar de huren met gemiddeld 9,2% zijn gestegen. Voor de gemiddelde huurder is dat 40 euro per maand! En die stijging zet de komende jaren door.

Wat mij betreft is het 5 over twaalf. Het verkoop- èn huurbeleid van corporaties moet zo snel mogelijk worden veranderd. Daarvoor is wel een wil nodig - bij de corporaties en de gemeente - om dit te doen. En het is mogelijk als de corporaties en de gemeente begrip hebben voor elkaars problemen, elkaar hulp bieden waar mogelijk en het beleid ingrijpend veranderen waar nodig. Ik daag de wethouder en vooral de corporaties uit om met voorstellen te komen hoe het beleid anders kan.

Open brief aan wethouder John Aarts

Beste wethouder Aarts, beste John,

Maastricht presenteert zich graag als een gastvrije én tolerante stad. De gemeente steunt COC Limburg om voorlichting op middelbare scholen en voetbalclubs te geven om zo de acceptatie van LHBT'ers (lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders) te bevorderen. Dit jaar wordt ook het landelijke evenement 'Roze Zaterdag' voor de derde keer in Maastricht georganiseerd. Alleen is er helaas op dit moment te weinig aandacht in Maastricht voor de acceptatie van LHBT'ers op de werkvloer. Dat is niet terecht.

Uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau ('Seksualiteit en werk', 2013) is gebleken dat 4 op de 10 homoseksuelen, lesbiennes en biseksuelen op hun werk in de kast zitten. Dat is een fors aantal LHBT'ers die zich blijkbaar nog niet veilig genoeg voelen op hun werk. Daarnaast geeft 50% aan dat er op het werk grappen worden gemaakt over homoseksuelen. Dat is een heel herkenbaar beeld, want nog te vaak hoor ik op de werkvloer iemand 'homo' zeggen op het moment dat men zich negatief wil uitlaten over een persoon, terwijl uit hetzelfde onderzoek van het SCP blijkt dat een goed diversiteitsbeleid de werkbeleving, de sociale omgang en het welzijn van alle werknemers - ongeacht hun seksuele oriëntatie - verbetert.

De gemeente zal een voortrekkersrol op zich moeten nemen in het verbeteren van de LHBT-vriendelijkheid van de werkvloer. Er is alleen geen tot weinig informatie over de LHBT-vriendelijkheid van de werkvloer bij gemeenten, ook niet bij de gemeente Maastricht.

Op dit moment is Dutch Government Pride (DGP) - een landelijk platform van LHBT'ers die werkzaam zijn bij de overheid - een onderzoek aan het voorbereiden in samenwerking met de Universiteit Leiden over de LHBT-vriendelijkheid van de werkvloer van gemeenten. De gemeente Amsterdam heeft zijn deelname al toegezegd en de gemeente Maastricht zou zich daar bij moeten aansluiten. Door zich nu aan te sluiten bij het onderzoek kan de gemeente ook een bijdrage leveren aan de opzet van het onderzoek. Daarnaast kan de gemeente het onderzoek laten verbreden naar andere minderheden binnen de ambtelijke organisatie, want iedereen is gebaat bij een goed diversiteitsbeleid binnen de ambtelijke organisatie.

Als de gemeente meedoet aan het onderzoek van DGP en de Universiteit Leiden dan krijgt de gemeente niet alleen een goed beeld over hoe het zijn eigen diversiteitsbeleid kan verbeteren, de gemeente heeft ook een basis om andere werkgevers in Maastricht aan te spreken op hun eigen diversiteitsbeleid. Ik roep het college van Burgemeester en Wethouders dan ook op om mee te doen aan het onderzoek van DGP.

Met vriendelijke groeten,

Antoine van Lune

Burger-niet-raadslid, PvdA-fractie Maastricht

Maastricht student en stad; geen tijd om stil te zitten!

Gisteren is de portal MyMaastricht.nl gelanceerd. Studenten kunnen via de portal informatie vinden over alles van cultuur tot wonen in Maastricht. Maar de portal is niet het enige wat er op het gebied van studentenbeleid gebeurt. Dit jaar worden studentenhuizen extra gecontroleerd op brandveiligheid. Er komt een huurteam om studenten te helpen bij problemen met hun huisbaas. Én de internationale studentenclub krijgt een plaats in de Timmerfabriek. Dit jaar wordt het nieuwe studentenbeleid waar ik voor heb gepleit, werkelijkheid.

De studentenportal, extra controles van studentenhuizen en het huurteam waren al in 2013 onderdeel van mijn actieplan 'student en stad'. In 2013 pleitte ik er daarnaast voor om de internationale studentenclub een plaats te geven in de stad (link). Deze ideeën waren ontstaan na veel gesprekken met studenten en andere inwoners. Nu zijn het de eerste onderdelen van het beleid dat in 2015 gerealiseerd wordt. Het is nog maar het begin van de ontwikkeling van Maastricht als internationale studentenstad. Tijd om stil te zitten is er niet. Er moet nu al nagedacht worden over welke volgende acties prioriteit behoren te hebben.

Het gevaar bestaat dat gemeente, universiteit en andere organisaties gezamenlijk prioriteiten stellen zonder in gesprek te blijven met de inwoners van Maastricht. Het is niet voldoende om als universiteit een discussie te voeren in de universiteitsraad en het is ook niet voldoende als de gemeente een 'stadsronde' organiseert om in gesprek te gaan met de universiteit en andere belanghebbenden. 

De beste ideeën voor de verdere ontwikkeling van Maastricht internationale studentenstad komen van studenten en andere inwoners gezamenlijk. Alleen wanneer verschillende groepen (studenten, sjengen, expats etc.) gezamenlijk de schouders er onder zetten kunnen we van Maastricht als internationale studentenstad een succes maken. 

Er kan niet gewacht worden met het bij elkaar brengen van de verschillende groepen in de stad, dus ik pak de handschoen op om inwoners mee te laten discussiëren over student en stad. In april zal ik samen met studenten een bijeenkomst organiseren over welke volgende stappen nodig zijn om Maastricht internationale studentenstad een succes te maken. Doen jullie mee?!

Ontmoeting met betrokken medewerkers bij Woonpunt

Na het meelopen bij de politie in augustus van dit jaar heb ik de smaak van het een dag stagelopen te pakken. Het is leerzaam en nuttig voor mijn kijk op de onderwerpen die in de gemeenteraad aan de orde (zullen) komen. Ik heb mij voorgenomen voortaan regelmatig bij een organisatie in Maastricht een kijkje in de keuken te nemen. Deze maand was woningcorporatie Woonpunt aan de beurt.

Bij aankomst op het kantoor van Woonpunt aan de Leidenlaan word ik ontvangen door een boomlange man, Eric. Hij is sociaal beheerder en is mijn begeleider in de ochtend. Na een kop koffie en uitleg over het bomvolle programma dat Woonpunt voor mij in gedachten heeft is het tijd voor een rondleiding langs alle afdelingen. Bij de meeste afdelingen is men bezorgd over de impact van de verhuurdersheffing - een heffing die sinds kort door alle woningcorporaties betaald moet worden. En door die verhuurdersheffing worden er minder huurwoningen gebouwd, wordt onderhoud uitgesteld en is er minder geld beschikbaar voor leefbaarheid.

Woningcorporaties kunnen best bezuinigen op hun eigen organisatie, maar dat levert niet voldoende op om te voorkomen dat huurders worden getroffen. Van belang is om de pijn te verzachten voor die huurders. Het is daarom belangrijk dat woningcorporaties die wel investeren in goedkope huurwoningen beloond worden en een korting krijgen op de verhuurdersheffing, zoals PvdA en VVD in de Tweede Kamer hebben voorgesteld. Ik hoop dat deze maatregel snel wordt ingevoerd, dat zal goed gedrag van corporaties stimuleren.

Rond de middag was het tijd om met Denise op pad te gaan. Zij is participatiemedewerker bij Woonpunt. In haar witte Volkswagen-bus gaan we langs bij de huiskamer in Nazareth, de buurtbrӧgk Wyckerpoort en het Werkhuis. Daarnaast brachten wij een bezoek aan een bewoner van de Bauduinstraat. Zij helpt samen met Woonpunt en andere bewoners om het grofvuil bij gezinnen thuis op te ruimen. De gemeente werkt mee door geen kosten in rekening te brengen bij de bewoners, omdat zij een minimum inkomen hebben. Dit simpele initiatief vanuit bewoners dat ondersteund wordt door Woonpunt verbetert de leefbaarheid van de wijk doordat het illegale dumping voorkómt.

Voor mensen met een laag inkomen is het wegbrengen van grofvuil een hele dure bedoeling. Dit werkt illegale dumping en vervuiling van een woning in de hand. Het initiatief in Wittevrouwenveld toont aan dat het anders kan. Niet alleen voor gezinnen met een minimum inkomen in Wittevrouwenveld moet het mogelijk zijn om voor een laag bedrag grofvuil weg te brengen, maar voor alle mensen met een minimum inkomen. Ik vind dat dit onderdeel moet zijn van het armoedebeleid in Maastricht.

Mijn meeloopdag bij Woonpunt werd besloten met een vergadering met vertegenwoordigers van de gemeente Venlo. Zij willen leren van de veilige buurten aanpak in Maastricht. Benno en Angelo zijn samen één grote spraakwaterval. Met veel enthousiasme vertellen zij, vanuit het oogpunt van Woonpunt en hun functie als wijkbeheerder, wat de kracht is van de veilige buurten teams. De samenwerking van professionals van woningcorporaties, Trajekt, politie en handhaving in een zelfsturend team heeft volgens hen echt resultaten geboekt. Toch zijn er zorgen dat de organisaties soms te traag reageren op verzoeken uit de teams. Het succes van een team is ook afhankelijk van het geloof dat de leden van de teams hebben in de aanpak.

Alles horende kwam ik tot de conclusie dat er een nieuwe stap gezet moet worden in de veilige buurten aanpak. Een veilige buurten team moet geen last hebben van de verschillende deelbelangen van gemeente, Trajekt, woningcorporaties of politie. Om dit mogelijk te maken zullen de teams meer bevoegdheden moeten krijgen en een eigen budget. Zo kan er samen met een buurt snel resultaat geboekt worden zonder dat telkens een akkoord van gemeente, Trajekt of politie moet komen.

Woningcorporaties zijn de laatste tijd vaak negatief in het nieuws geweest vanwege allerlei schandalen en debacles. In die berichten wordt vaak vergeten dat veel mensen keihard werken voor de huurders, bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat iedereen betaalbaar en goed kan wonen. Eric, Denise, Benno en Angelo hebben laten zien dat het ondanks alle maatregelen van de regering het nog steeds mogelijk is om het verschil te maken voor huurders. Chapeau!

De gemeente heeft eindelijk een dierenwelzijnsbeleid

Dinsdagavond 24 september 2013 nam de gemeenteraad een motie aan van PvdA/D66 om een dierenwelzijnsbeleid op te zetten. Vandaag, ruim een jaar later, wordt het dierenwelzijnsbeleid eindelijk vastgesteld door de gemeenteraad. Dat is een flinke, zij het wat langzame, stap vooruit voor het dierenwelzijn in Maastricht.

Er komt een fonds voor dieren in nood. Als een dier gewond wordt gevonden, zal de dierenpolitie er voor zorgen dat het dier zo snel mogelijk naar een dierenarts gebracht wordt. Dit betekent een grote vooruitgang voor dieren in nood. Voor burgers is het nu vaak niet duidelijk bij wie ze moeten zijn om te melden dat een dier gewond is. Daarnaast kan het soms lang duren voordat een dier opgehaald wordt, wat leidt tot onnodig lijden van dieren. Met het fonds voor dieren in nood wordt dit opgelost. Dus als je een dier in nood vindt bel dan 144!

Bij veel mensen met een krappe beurs schiet het chippen van hond of kat er vaak snel bij in. Als een hond of kat niet meer thuiskomt, dan is het onmogelijk voor de opvang om te achterhalen wie de eigenaar van het dier is en moet een hond of kat onnodig lang in het asiel blijven. Er komt daarom een actie voor minima om hun huisdieren gratis te laten chippen. Zo kan een hond of kat weer snel naar zijn baasje en blijven de kosten van de opvang beperkt.

Maar er kan ook nog wel wat verbeterd worden. Volgens de regels is het nu niet toegestaan om stallen om te schuilen te plaatsen in het gebied rondom de Sint Pietersberg. Dit zou namelijk het landschappelijk beeld verstoren. Dat mag geen argument zijn om geen schuilstallen te plaatsen voor dieren. Er moet een standaardontwerp voor schuilstallen komen die past bij de omgeving van de Sint Pietersberg en dieren voldoende bescherming biedt. Als daar regels voor aangepast moeten worden dan moet daar niet moeilijk over gedaan worden. Gelukkig heeft de wethouder toegezegd om een oplossing te zoeken.

Belangrijk is dat er actief gecommuniceerd gaat worden over het dierenwelzijnsbeleid in Maastricht. Zo kunnen burgers geïnformeerd worden over het chippen van huisdieren, de opvang van dieren en tal van andere zaken. Het optuigen van nieuw beleid heeft namelijk weinig zin als burgers er niet vanaf weten.

Ik ben trots op Maastricht dat vanaf vandaag een dierenwelzijnsbeleid heeft dat het welzijn van het dier voorop stelt. Al moet er dan nog wel snel een oplossing voor schuilstallen gevonden worden. Ik heb mij meer dan een jaar geleden ingezet voor dierenwelzijn en dat zal ik de komende tijd blijven doen.